Wprawdzie temat nie jest ściśle związany z tematyką blogu, ale ponieważ dotyczy nas, Polaków na stałe mieszkających w Irlandii, to warto go poruszyć i rozwiać kilka wątpliwości.
Ale zacznijmy od początku...
Dzieci pochodzenia polskiego i urodzone w Irlandii, po spełnieniu pewnych warunków, nabywają prawo do obywatelstwa irlandzkiego, a co za tym idzie, także irlandzkiego paszportu. W takim paszporcie w polu OBYWATELSTWO widnieje IRISH. Dokument ten potwierdza posiadanie irlandzkiego obywatelstwa, ale
nie jest potwierdzeniem, że to jedyne obywatelstwo posiadacza paszportu. Podróżując do Polski, rodzice posługują się najczęściej polskim dokumentem (dowodem osobistym lub paszportem), a dziecko irlandzkim i do tej pory nie było żadnych utrudnień podczas kontroli paszportowej na polskich lotniskach.
Kilka tygodni temu
media nagłośniły dwa lub trzy przypadki, gdy kontrola dokumentów podczas odprawy na lotnisku nie przebiegła pomyślnie i podróżujący zostali zatrzymani na granicy z powodu - uwaga - braku polskiego dokumentu tożsamości u polskiego obywatela. Spowodowało to panikę w Internecie, na łączach telefonicznych, oraz na lotniskach, a pracownicy i urzędnicy zostali zasypani pytaniami od osób przekraczających granice terytorium RP.
Ważne jest jednak pytanie, kto dokładnie został zatrzymany i dlaczego?
Jeden z przypadków to para udająca się na wakacje w Tajlandii. Kobieta, posiadaczka podwójnego obywatelstwa (polskiego i australijskiego), nie została przepuszczona podczas kontroli. Niefortunnie polski dokument stracił ważność, więc podróżniczka postanowiła posłużyć się paszportem australijskim, ale niestety na urlop nie wyleciała. (źródło:
Straż Graniczna - FB)
Drugi przypadek dotyczył rodziny, która wracała z wakacji w Polsce do miejsca zamieszkania w Kanadzie. 8-miesięczny synek państwa Skwarek nie został przepuszczony podczas kontroli paszportowej ze względu na brak polskiego paszportu (cała rodzina posiada podwójne obywatelstwa). Całą historię można przeczytać klikając
tutaj.
Oba te przypadki łączy fakt posiadania podwójnego obywatelstwa oraz, co bardzo istotne,
chęć opuszczenia strefy Unii Europejskiej.
Wracając teraz do wątpliwości osób podróżujących z dziećmi z irlandzkimi paszportami na trasie Polska - Irlandia, oto kilka ważnych pytań i odpowiedzi dotyczących przepisów oraz możliwości przekraczania granicy terytorium RP oraz co zrobić, aby uzyskać polski dokument.
Czy posiadanie irlandzkiego paszportu wyklucza posiadanie polskiego obywatelstwa?
Nie. Niezależnie od różnych czynników (np. rejestracja w Polsce, miejsce urodzenia, narodowość jednego z rodziców), dziecko, którego jeden z rodziców jest Polakiem, automatycznie nabywa obywatelstwo RP.
Szczegółowe informacje i podstawy prawne można znaleźć na stronie
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
Czy podczas kontroli paszportowej na lotnisku, dziecko może się posługiwać paszportem irlandzkim, a rodzic polskim?
Jeśli dziecko nie zostało zarejestrowane w Polsce, to wcale nie oznacza, że nie ma polskiego obywatelstwa. Przeciwnie, nabyło go wg zasady krwi. Rodzic posługujący się polskim paszportem jest w tym momencie potwierdzeniem polskiego obywatelswa dziecka. a według przepisów obowiązujących w Polsce, polskie obywatelstwo jest nadrzędne nad drugim czy kolejnym, co za tym idzie nie można się powoływać na obywatelstwo innego kraju, przebywając, lub próbując opuścić terytorium RP. Więcej informacji jest dostępnych na stronie każdego
konsulatu RP.
Dlaczego podróżując na trasie Polska - Irlandia, większość rodziców nie ma problemu podczas kontroli paszportowej, mimo, że ich dzieci nie posługują się polskim dokumentem?
Odpowiedź jest banalnie prosta. Od 2008 roku, na lotniskach zniesiono kontrolę dokumentów w ramach podróży do strefy Schengen. Wprawdzie Irlandia do tej strefy nie należy, ale jeśli zastanowimy się jak przebiega kontrola paszportowa, to możemy zauważyć, że praktycznie zawsze podchodzimy do okienka z napisem Schengen/EU. Obecność Polski w Unii Europejskiej daje możliwość swobodnego podróżowania, jednak na lotniskach kontrola dokumentów musi być zachowana ze względu na przykład zagrożenia terroryzmem. Więcej informacji można znaleźć
tutaj. Należy też pamiętać, że
straż graniczna na mocy prawa, może w każdym momencie zastosować prawo o nadrzędności polskiego dokumentu (mając chociażby wątpliwości co do celu podróży, podejrzewając porwanie rodzicielskie itd.). Nie zapominajmy, że kontrola paszportowa, pytania o aktualne zdjęcie dziecka, o akt urodzenia lub inne dodatkowe dokumenty, wszystko to ma zapewnić naszym pociechom bezpieczeństwo, dlatego najlepiej przyjąć takie pytania ze spokojem.

Gdyby jednak rodzic z polskim paszportem oraz dziecko z irlandzkim, zechcieli wylecieć z Polski na wakacje w Egipcie, Turcji, Chinach czy USA, to strażnik zdecydowanie poprosi o polski dokument i uniemożliwi podróż, jeśli dziecko takowego nie będzie posiadało.
Czy numer PESEL stanowi o posiadaniu polskiego obywatelstwa?
Niestety nie. Posiadanie lub brak numeru PESEL, a co za tym idzie, rejestracja (lub jej brak) urodzenia w Polsce dziecka, nie ma żadnego związku z nabyciem obywatelstwa RP. Rejestr Pesel to zbiór danych o obywatelach i cudzoziemcach zamieszkujących terytorium RP. Cudzoziemcy otrzymują numer Pesel podczas rejestracji pobytu na czas określony lub nieokreślony w Polsce.
Więcej informacji można znaleźć
tutaj.
Co można zrobić, aby uchronić się przed nagłym problemem pułapki paszportowej?
Wystarczy złożyć wniosek o dowód osobisty dla dziecka. Dzieci do lat 5, nie muszą być obecne w urzędzie podczas składania dyspozycji, wydanie dokumentu jest bezpłatne, nie wymagana też jest zgoda obojga rodziców. Wniosek można złożyć przez Internet lub w każdym urzędzie gminy. Dowód osobisty dziecka uprawnia nas do przekraczania granic w ramach Unii Europejskiej. Konsulat przy Ambasadzie RP w Dublinie udziela wskazówek odnośnie procedury składania wniosku, a ważne informacje można znaleźć na stronie rządowej
Obywatel PL.
Jak widać, problem paszportów nie jest tak poważny, jakby się wydawać mogło.
Ten artykuł, chociaż nie jest krótki, wciąż nie wyczerpuje tematu, ale na pewno wyjaśnia kilka podstawowych problemów,
Piszcie w komentarzach, jakie jeszcze macie pytania, postaramy się na wszystkie odpowiedzieć.
KT